Michałowski przyznał, że rynek budowlany w Polsce, na tle innych państw Europy, wygląda nie najgorzej. Jednak o jego pomyślności decyduje sektor publiczny, ponieważ tak naprawdę napędza go tylko infrastruktura. Natomiast inne segmenty znajdują się w kryzysie lub co najwyżej stagnacji.

- Obecnie sprzedaż spółek budowlanych nadal rośnie, choć 2012 zapewne będzie ostatnim rokiem tak dużej dynamiki. W 2013 r. mogą zacząć się spadki, gdyż kurczą się portfele zamówień. Na rynek nie trafiają już nowe przetargi drogowe, co oznacza, że czeka nas co najmniej dwuletnie załamanie - powiedział Michałowski.

- Możliwe, że z nowym budżetem unijnym sytuacja wróci do tej z ostatnich lat. Niemniej do tego czasu nikt nie będzie w stanie utrzymać parku maszynowego, a przede wszystkim pracowników, z których nie będzie mógł korzystać. To oznacza potrzebę restrukturyzacji dla wielu spółek budowlanych - zaznaczył.

Dodał, że zyskowność budownictwa, zwłaszcza w sektorze drogowym, systematycznie maleje, zwłaszcza z powodu wzrostu cen materiałów i paliw.

- Do tego inwestor publiczny nie wykazuje żadnej chęci do zmiany cen kontraktów w związku ze zmieniającymi się kosztami czy dokumentacją projektową. Dlatego spółkom budowlanym pozostaje tylko długa droga sądowa. W normalnych krajach istnieje zasada "wygrany-wygrany", gdzie obie strony powinny być zadowolone z przedsięwzięcia. W Polsce chyba żadna ze stron nie uznaje się za wygranego, gdy nie widzi drugiej na łopatkach, a przynajmniej na kolanach - wskazał Michałowski.

- Jeżeli nic się nie zmieni w tych kwestiach, to marże nadal będą spadać. Odbiję się to również na jakości wykonawstwa, bo firmy będą optymalizować koszty - dodał.

Michałowski, podkreślił, że spółki budowlane mogłyby znajdować się w znacznie lepszej sytuacji, gdyby w Polsce istniały regulacje podobne do tych, jakie obowiązują w innych krajach unijnych.

- We wszystkich krajach UE, poza Polską, są zatwierdzone i obowiązujące tzw. specyficzne szczegółowe warunki umów, które regulują m.in. możliwość dawania zaliczek, kwestie robót dodatkowych, czy zmiany warunków umów w razie zmian cen materiałów. Gdyby udało nam się zatwierdzić szczegółowe warunki umów wraz z wejściem do UE, to załatwilibyśmy 70-80 proc. obecnych problemów na budowach - ocenił Michałowski.

- Tymczasem dziś mamy loterię. Na generalnego wykonawcę przerzuca się praktycznie wszystkie ryzyka - nie tylko budowlane, ale i finansowe. W razie problemów pozostaje tylko pójście do sądu. Tak nie da się prowadzić długich kontraktów. Często od złożenia oferty do rozpoczęcia prac mijają 1-2 lata, a potem kolejny 1-2 lata trwa budowa. W ofercie trzeba konstruować warunki, które spotka się na budowie za kilka lat. Nikt nie jest w stanie tego sensownie przewidzieć - podsumował.

Tomasz Elżbieciak