Zdaniem wielu samorządowców, w grudniowym rozporzadzeniu ministra finansów, które wywołało burzliwe dyskusje na tema długu JST, przepisy dotyczące partnerstwa publiczno-prywatnego są niedookreślone. Kiedy inwestycje PPP będą wliczane do długu strony publicznej, a kiedy nie?

Eurostat (Europejski Urząd Statystyczny - przyp. red.) daje wytyczne mówiące o trzech podstawowych ryzkach: ryzyku budowy, ryzyku popytu i ryzku dostępności. Jeśli dwa z nich będą leżały po stronie prywatnego partnera, wtedy to strona publiczna nie będzie musiała obawiać się wzrostu zadłużenia. Eurostat wskazuje jednak także na niejako ryzyko dodatkowe - finansowe. Jeśli bowiem finansowanie inwestycji jest w dużej mierze gwarantowane, poręczane przez stronę publiczną, to Eurostat kwalifikuje takie projekty raczej jako ryzyko sektora publicznego.

Każda inwestycja w partnerstwie niesie ze sobą pewne ryzyka, jak dobrze je oszacować? Jakie błędy najczęściej popełnia tu strona publiczna?

Sektor publiczny w naszym kraju ma tendencję do przerzucania wszelkich ryzyk na stronę prywatną, nawet tych, które w naturalnie sposób leżą w gestii strony publicznej. Z jednej strony to efekt unikania zadłużenia, ale z drugiej - nieufności do partnera. Strona publiczna musi nauczyć sie traktować sektor prywatny po partnersku.

Na przykład pod dużym hasłem "ryzyko budowy" znajduje się szereg elementów jak: czas budowy, harmonogram realizacji inwestycji, koszty z tym związane, które to elementy wiadomo, że powinny być po stronie partnera prywatnego, bo to on kontroluje cały proces. Ale już np. dostarczenie gruntów, na których powstanie inwestycja (bardzo często teren należy do gminy), czy pozyskanie wszelkich pozwoleń - te elementy zostają po stronie publicznej, bo to strona publiczna udziela tych pozwoleń, jest w stanie kontrolować czas związany z ich uzyskaniem itp. Czyli tam, gdzie strona publiczna jest władna nie dopuścić do "zmaterializowania się" danego ryzyka, powinna je zostawić po swojej stronie.

Ryzyko popytu i ryzyko dostępności wiążą się z wybranym mechanizmem opłacania strony prywatnej. O ryzyku popytu mówimy w tych projektach, gdzie zaplanowana jest płatność użytkownika za korzystanie z inwestycji, np. myto za korzystanie z autostrad.