Zmiany w prawie zamówień publicznych zaczęły obowiązywać pod koniec kwietnia tego roku. Dzięki nowelizacji, do wykluczenia nierzetelnego wykonawcy z postępowania przetargowego nie będzie potrzebne orzeczenie sądu. Stanie się tak, jeśli zamawiający z winy wykonawcy będzie zmuszony rozwiązać, wypowiedzieć, albo odstąpić od umowy, a wartość niezrealizowanego zamówienia wyniesie co najmniej 5 proc. ceny kontraktu.

Nowelizację przygotowano na kanwie konfliktów GDDKiA z firmami wyrzuconymi z budowy odcinków autostrad A1 i A4.

W pierwszym przypadku chodzi o wykluczenie Alpine Bau z budowy autostrady A1 na odcinku Świerklany-Gorzyczki w grudniu 2009 r. GDDKiA jako powód podawała niewielkie zaawansowanie robót. Pierwotnie ta część autostrady A1 miała powstać do sierpnia 2010 r. Pół roku później Alpine Bau ponownie wygrało - dzięki najtańszej ofercie - zorganizowany przez GDDKiA przetarg na ten odcinek trasy.

Natomiast w lutym tego roku rozgorzał konflikt pomiędzy GDDKiA a konsorcjum NDI i SB Granit. Wykonawca blisko 21-kilometrowego odcinka autostrady A4 między Brzeskiem a Wierzchosławicami w Małopolsce chciał odstąpić od umowy, tłumacząc się zaległościami finansowymi ze strony GDDKiA.

Konsorcjum przyznało się również do opóźnień w realizacji zlecenia, ale w opinii jego przedstawicieli, nie wynikały one z winy wykonawcy, lecz m.in. warunków atmosferycznych czy prac archeologicznych na placu budowy. Generalna Dyrekcja postanowiła rozwiązać kontrakt z winy wykonawcy ze względu na wielomiesięczne opóźnienia w jego realizacji.

- Obserwowałem dyskusję po wypowiedzeniu umowy Alpine Bau i jej późniejszym powrocie na budowę. Środowisko drogowców, m.in. Wojciech Malusi, komentowało wówczas, że taka sytuacja może przytrafić się tylko w Polsce. (Czytaj: Wojciech Malusi: Alpine Bau wraca na A1 - to możliwe tylko w Polsce).

Te wydarzenia zainicjowały w Sejmie prace nad rozwiązaniem, które zablokowałoby możliwość ponownego zaistnienia takiej sytuacji - powiedział wnp.pl Lech Witecki podczas niedawnego III Europejskiego Kongresu Gospodarczego.

Wcześniej pojawiały się opinie, m.in. Adriana Furgalskiego z Zespołu Doradców Gospodarczych TOR, że nowelizacja może dać możliwość do nadużyć względem wykonawców.