Obecnie proces przygotowania inwestycji trwa średnio dwa razy dłużej, niż jego realizacja. Skrócenie pierwszego cyklu ma kluczowe znaczenie, jeżeli mamy ustrzec się braku mocy wytwórczych, szczególnie energii elektrycznej, a co może pogłębić się o deficyt mocy przesyłowych - mówił Bogdan Pilch, wiceprezes zarządu GDF Suez Energia Polska podczas debaty w Warszawie zatytułowanej "Polityka wspierania rozwoju inwestycji infrastrukturalnych w Polsce".

Przykładem koronnym tego, że w warunkach polskiego porządku prawnego nie udało by się zbudować w terminie m.in. niektórych odcinków autostrad lub gazoportu LNG w Świnoujściu jest to, że rząd musiał wprowadzić 14 tzw. specustaw.

- Chcemy, żeby procesy inwestycyjne w budownictwie liniowym można było realizować w sposób zrównoważony, przewidywalny i bezpieczny dla biznesu - stwierdził Jan Anysz, prezes zarządu Towarzystwa Rozwoju Infrastruktury ProLinea.

Wydawało się, że istotny przełom nastąpi wraz z nowelizacją kodeksu cywilnego i wprowadzeniem do niego przepisu o służebności przesyłu. Inwestorzy liniowi uzyskali prawo dostępu do prywatnych gruntów, na których biegną urządzenia przesyłowe, a właściciele gruntów - odszkodowanie, czyli zapłatę za ich używanie.

- Jednak nie ma formalnych przesłanek do ustalenia "godziwego" poziomu odszkodowania - stwierdziła Monika Piwońska z kancelarii prawnej Stopczyk & Mikulski - W sytuacji braku porozumienia, co staje się coraz częściej "normą", spór trafia do sądu, co uwzględniając możliwości odwoływania się od orzeczeń, opóźnia proces inwestycyjny o minimum rok.

Jak wynikało z dyskusji, brakuje w polskim prawie rozwiązań stosowanych np. we Włoszech. Tam podstawą do oceny kwoty odszkodowania jest wartość katastralna gruntów lub fiskalna, co ogranicza także nadmierne oczekiwania właścicieli.

Bardziej dotkliwe skutki niesie projekt ustawy o korytarzach przesyłowych, który w założeniu ma usprawnić procesy inwestycyjne. Proponowany algorytm wyliczenia kosztów służebności odnosi się, po pierwsze, także do istniejącej już infrastruktury, po drugie - dla miast liczących ponad 500 tys. mieszkańców bardzo wysoki. W efekcie, jak szacuje ProLinea, gdyby je zastosować, tylko operatorzy gazowi musieliby zwiększyć o 130 proc. ceny gazu w stosunku do obecnej taryfy. Nawet jeżeli algorytm zostanie skorygowany, firmy przesyłowe różnych mediów będą zmuszone podwyższyć ich ceny. Dotyczy to także sieci wodociągowo-kanalizacyjnych, o czym mówiła przedstawicielka Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji m. st. Warszawa Klara Szadkiewicz.