Uchwalona pod koniec sierpnia ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego nakłada na dewelopera obowiązek stosowania dwóch rodzajów zabezpieczeń: rachunek powierniczy musi być dodatkowo wsparty albo gwarancją bankową, albo polisą ubezpieczeniową.

Zdaniem przedstawicieli Fundacji są to nadmierne zabezpieczenia, które grożą ograniczeniem konkurencji wśród deweloperów, wzrostem cen i spadkiem podaży w małych miastach.

"Konieczność uzyskania np. dodatkowej gwarancji ubezpieczeniowej może spowodować, iż jedynie tylko duzi deweloperzy będą w stanie spełnić warunki ustawy. Docelowo może to prowadzić do oligopolizacji rynku deweloperskiego, co w dłuższej perspektywie niewątpliwie będzie prowadziło do podniesienia cen oraz ograniczenia podaży - zwłaszcza w mniejszych miastach, gdzie duże grupy deweloperskie nie prowadzą przedsięwzięć" - czytamy w informacji przygotowanej przez fundację.

Ze wstępnych szacunków banków będących członkami Fundacji wynika, iż koszt uzyskania takiej gwarancji sięgnąłby prawie kosztu samego kredytu. Prowadziłoby to właściwie do podwojenia kosztu samego finansowania inwestycji deweloperskich.

"W obecnym kształcie, ustawa doprowadzi, w dłuższym horyzoncie czasowym, do kartelizacji rynku mieszkaniowego w Polsce - na placu boju pozostaną najsilniejsi deweloperzy, którzy będą w stanie sprostać wymogom ustawy, wymogom kodeksu cywilnego w odniesieniu do prowadzenia robót budowlanych (gwarancje zapłaty za roboty budowlane, odpowiedzialność inwestora za roszczenia podwykonawców do generalnego wykonawcy) oraz zaostrzonej polityki kredytowej banków (wymogi przedsprzedaży, wkładu własnego" - czytamy w materiale.

Co to oznacza dla rynku? Zdaniem przedstawicieli fundacji - z jednej strony wzrośnie bezpieczeństwo projektów deweloperskich, bo na rynku pozostaną najsilniejsi deweloperzy, dbający o swą reputację, ale z drugiej strony ceny za 2-3 lata się ustabilizują po okresie fluktuacji, a później będą w umiarkowanym stopniu rosnąć, bo podaż nowych mieszkań będzie limitowana.

"Te zabezpieczenia powinny być alternatywne: albo rachunek powierniczy, albo gwarancja bankowa, albo umowa ubezpieczeniowa. Nie ma sensu dublować zabezpieczeń, gdyż już w przypadku zastosowania rachunku powierniczego nie ma ryzyka dla klienta upadłego dewelopera. W takiej sytuacji pieniądze, które są na rachunku powierniczym wraz z nieruchomością stanowią tzw. odrębną masę upadłości i wtedy syndyk zaspokaja w pierwszej kolejności właśnie nabywców" - powiedział PAP Paweł Kuglarz, członek zarządu fundacji.